<title_newspaper="Trybuna Ludu"> 
<title_article=Wielki fizyk i filozof  materialista> 
<author_1=Wanda Tycner> 
<author_2=> 
<language=pl> 
<style=press> 
<year="1952">
<month="5">
<date=1952-05-29>
<period=d> 
<status=1_obieg>
<support=paper
Zbyt wczenie przeci los jego natchniona dziaalno jako badacza i nauczyciela; dziermy wysoko jego wzr i jego dzieo!  pisa Albert Einstein.
 Nikt nie zastpi jego niespoytego ducha  wtrowa mu inny znany fizyk Sommerfeld. Oto jaki  oddwik znalaza w wiecie naukowym mier genialnego polskiego myliciela  Mariana Smoluchowskiego.
Smoluchowski urodzi si 28 maja 1872 r. w Wiedniu, gdzie ukoczy w 1895 r. uniwersytet. Po odbyciu kilku podry naukowych, w 1898 r. habilituje si w Wiedniu, a nastpnie zostaje profesorem fizyki teoretycznej na Uniwersytecie we Lwowie. W 1913 r. obejmuje katedr na Uniwersytecie Jagielloskim, pniej zostaje rektorem tego uniwersytetu. 5 wrzenia 1917 r. umiera w rozkwicie swej twrczoci, zaraziwszy si czerwonk podczas epidemii, ktra wybucha w Krakowie w warunkach wojennych.
Smoluchowski by niezwykle gbokim i wszechstronnym uczonym: wnikliwy fizyk-teoretyk i wietny eksperymentator, filozof-materialista i historyk nauki, wspaniay dydaktyk i popularyzator. Bra czynny udzia
w organizacji polskiego ycia naukowego, w szerzeniu wiedzy przyrodniczej, przeciwstawiajc si ostro obskurantyzmowi klerykalnemu.
Gdy Smoluchowski wstpowa na aren naukow, w fizyce toczya si zaarta walka ideologiczna. Po piknych osigniciach atomowo-molekularnej teorii budowy materii, podniosa si reakcja przeciw atomistyce. Reakcja ta miaa rda nie naukowe, lecz filozoficzne. Wrd fizykw zacza si szerzy idealistyczna filozofia (pozytywizm, empiriokrytycyzm), usiujca sprowadzi rol nauki jedynie do rejestracji obserwowanych faktw, do uporzdkowania naszych spostrzee, odrzucajc wszelkie teorie budowy materii. Mach, Ostwald i
inni uczeni-idealici prowadzili zaciek walk przeciw atomistyce na tej podstawie, e atomw nikt nie widzia i przyjmowanie ich istnienia jest rzekomo zbdn hipotez. Pogldy te  odrzucajce moliwo naukowego poznania wiata  odegray rol wybitnie reakcyjn, hamujc rozwj nauki. 
</support> 
</status> 
</period> 
</date> 
</month> 
</year> 
</style> 
</language> 
</author_2> 
</author_1>














